مدیر فنی پروژه كتابخانه دیجیتال گوگل كه سابقه كار در مركز مطالعاتی امس ناسا را نیز دارد در رشته های هوش مصنوعی، علوم رایانه ای و تئاتر در دانشگاههای تگزاس و داك تحصیل كرده است و اكنون بخشی از مسئولیت سنگین پروژه جنجالی كتابخانه دیجیتال گوگل و برنامه جستجوی كتاب گوگل را به عهده دارد. وی در مصاحبه اش با گروه فناوریهای نوین خبرگزاری مهر تاكید می كند كه اعتراضات اخیر علیه برنامه كتابخانه دیجیتال كاملا عادی بوده و ناشی از عظمت بالای این پروژه است.

* خبرگزاری مهر - گروه فناوریهای نوین: جنگی علیه كتابخانه دیجیتال گوگل در شرف آغاز است. گوگل چگونه به مصاف  این مبارزه خواهد رفت و چگونه قصد پیروزی در آن را دارد؟

دنیل كلنسی مدیر فنی كتابخانه دیجیتال گوگل: برنامه كتابهای دیجیتالی و كتابخانه دیجیتالی گوگل در حال حاضر و به خودی خود بزرگترین پروژه در جهان است كه قصد دارد اطلاعات مكتوب در كتابهای سراسر جهان را در اختیار مردم كشورهای مختلف قرار دهد. برنامه جستجوی كتابهای دیجیتال گوگل به دو بخش مجزا تقسیم می شود: برنامه مشاركتی و پروژه كتابخانه. در برنامه مشاركتی، ناشران كتابهای خود را به ما تحویل می دهند تا آنها را دیجیتال كرده و بر روی شبكه قرار دهیم. سپس كاربران می توانند تعداد محدودی از صفحات كتاب را مرتبط با نوع جستجوی خود مشاهده كنند تا ایده كلی درباره مطالب درون كتاب را به دست آورند. در صورتی كه كتاب مورد توجه آنها قرار گیرد، كاربر می تواند بر روی لینك ناشر و یا فروشگاهی آنلاین كلیك كرده و كتاب را خریداری كند. گوگل این كتابها را بدون دریافت هزینه اسكن می كند و در عین حال پس از خریداری كتاب هزینه ای دریافت نمی كند. همچنین تبلیغاتی در زیر كتابها در شبكه نمایش داده می شوند كه بخش بیشتر سود این تبلیغات به ناشران تعلق می گیرد.

در پروژه كتابخانه دیجیتال مشابه آنچه دانشگاههای آكسفورد و میشیگان و كتابخانه بارسلونا انجام دادند، كتابخانه ها كتابهای خود را برای دیجیتالی شدن در اختیار گوگل قرار خواهند داد. در این صورت كتابهایی كه در گذشته تنها در ساختمانهای معین قابل دسترسی بودند با استفاده از اینترنت در هر نقطه ای از جهان در دسترس قرار خواهند گرفت. در صورتی كه كتابخانه در اختیار مصارف عموم و خارج از محدوده قوانین كپی رایت باشد كاربران می توانند كل كتاب را در این كتابخانه دیجیتال مشاهده كنند و اگر كتاب تحت پوشش كپی رایت قرار داشته باشد تنها به اندازه ای در اختیار كاربر قرار خواهد گرفت كه ایده كلی كتاب را به دست آورده و اطلاعات كافی در رابطه با كتابخانه یا فروشگاه آن را كسب كند. ما در حال حاضر 30 هزار ناشر و 40 كتابخانه را در عضویت كتابخانه دیجیتال خود داریم كه این پیشرفت خوبی در پیشی گرفتن در رقابتی سخت است.

* شركت گوگل پروژه كتابخانه دیجیتال خود را از سال 2005 آغاز كرده است. فرایند پیشرفت این پروژه را چگونه می بینید؟  پیشرفتهای زیادی از آن زمان تا كنون به دست آمده است. اكنون كاربران می توانند متن كامل 10 میلیون كتاب را در این سرویس جستجو كنند. 1.5 میلیون كتاب برای خواندن و دانلود كردن در اختیار كاربران قرار دارد و بیش از 1.8 میلیون كتاب تحت پوشش كپی رایت به گونه ای در اخیار كاربران قرار دارند تا بتوانند ایده كلی را از مطالب كتاب به دست آورند. در حال حاضر كاربران ماهانه بیش از 80 درصد از كتابهای برنامه مشاراكتی و 35 درصد از كتابهای عمومی را بازبینی و مشاهده می كنند. فهرست این كتابها در 100 زبان مختلف در دسترس كاربران قرار دارد و كاربران 124 كشور مختلف جهان با 42 زبان مختلف می توانند از آنها استفاده كنند.

* چه كشورهایی برای پیشبرد این برنامه با گوگل همكاری داشته اند؟

همانطور كه گفتم در برنامه مشاركتی جستجوی كتاب دیجتال گوگل بیش از 30 هزار ناشر همكاری دارند، ناشرانی مانند Penguin و Harper Collins از آمریكا، البته باید بگویم كه تقریبا تمامی ناشران مشهور در ایالات متحده با ما همكاری دارند و به جز این ناشران 100 كشور دیگر در جهان نیز در حال همكاری با ما به سر می برند. در برنامه كتابخانه دیجیتال نیز 40 كتابخانه با ما همكاری دارند كه تنها هشت كتابخانه به كشورهایی به جز آمریكا تعلق دارند. كتابخانه دانشگاههای بائوارین، كلمبیا، كورنل، هاروارد، ایندیانا، میشیگان، اوهایو، آكسفورد، پوردو، استنفورد، كالیفرنیا، شیكاگو، مادرید، ایلینویز، آیووا، لوزان، مینه سوتا، تگزاس، ویرجینیا، و ویسكونسین و كتابخانه هایی مانند كتابخانه ملی كاتالونیا و كتابخانه عمومی نیویورك از جمله كتابخانه هایی هستند كه با كتابخانه دیجیتال گوگل همكاری دارند.

* شركت گوگل این امر كه پروژه كتابخانه دیجیتالش ناقض قوانین كپی رایت است را قبول ندارد اما برخی از شركتها از جمله مایكروسافت معتقدند این پروژه قوانین كپی رایت را نقض خواهد كرد. دلیل وجود این تضاد در چیست؟

- این تضاد به این دلیل به وجود آمده است كه گوگل در حال اسكن كردن برخی از كتابها است كه هنوز تحت پوشش كپی رایت قرار دارند اما به ناشر خاصی تعلق نداشته و چاپ نمی شوند. با این حال ما تنها قسمتهایی از این كتابها را به همراه اطلاعات فهرستی و سر فصلی آنها در اختیار كاربران قرار می دهیم و بنابراین هیچ تخطی از قوانین كپی رایت صورت نخواهد. 

*آیا پروژه كتابخانه دیجیتال روزی تمامی كتابخانه ها و كتابهای منتشر شده در سرتاسر جهان را تحت پوشش خواهد داد یا محدود به آثار كشورهای تعیین شده ای خواهد بود؟

كتابخانه ها مجموعه های واقعا عظیمی را در اختیار ما قرار می دهند كه ما باید این مجموعه ها را برای مردم در سرتاسر جهان قابل جستجو كنیم. ما به همراه شركایمان بر روی قسمتهایی از این مجموعه ها تمركز می كنیم كه بسیار خاص و بی همتا هستند و در عین حال گوگل تمامی تلاش خود را خواهد كرد تا از اسكن دوباره یك كتاب جلوگیری به عمل آورد. به بیانی دیگر گوگل همیشه از پذیرفتن شركای جدید و فعال در این زمینه از سرتاسر جهان استقبال می كند و خود را به كشورهایی خاص محدود نكرده است.

* به نظر شما تكمیل چنین پروژه وسیعی چه میزان سرمایه نیاز خواهد داشت؟

- هزینه اجرای این پروژه ارتباط مستقیمی با وضعیت ناشران دارد. البته ما هرگز اطلاعات مالی و هزینه های خود را آشكار نمی كنیم. منطق فعالیت ما بسط دادن هرچه بیشتر جستجوی اینترنتی گوگل در جهان است و در صورتی كه كاربران بتوانند آنچه می خواهند در گوگل بیابند به آن وفادار خواهند ماند. این امری است كه هزینه كردن برای آن ارزشمند خواهد بود.

* با وجود تمامی چالشها و موانعی كه بر سر راه این پروژه قرار گرفته است به نظر شما تا چند سال دیگر چنین پروژه ای به حد كمال خود نزدیك خواهد شد؟ با توجه به اینكه سالانه میلیونها نسخه كتاب جدید در سراسر جهان منتشر می شوند؟

- هدف ما فراهم آوردن شرایطی برای قابل دسترس بودن و قابل استفاده بودن دانش جهان برای همه مردم است به همین دلیل تخمین زدن زمان مورد نیاز برای دیجیتالی كردن تمامی كتابهای جهان و فراهم آوردن شرایطی برای قابل جستجو بودن این مجموعه برای تمامی ساكنان جهان تقریبا غیر ممكن است. اما گوگل امیدوار است به زودی امكان دسترسی به كتابهای بیشتری را برای كاربران بیشتری به زبانهای متفاوت و متعددی به وجود آورد.

* تا آنجایی كه می دانم دو كتابخانه دیجیتال بزرگ دیگر در حال حاضر در جهان به بهره برداری رسیده اند. "كتابخانه دیجیتال جهان" و "یوروپینا". پس چرا تنها پروژه كتابخانه دیجیتال گوگل تا این اندازه مخالف دارد؟ به نظر شما چه عاملی این اختلاف را ایجاد كرده است؟

- باید بگویم برخی از شكایات وارد شده از سوی شركتهایی است كه به صورت مجزا برای موفقیت در زمینه كتابهای دیجیتالی به سختی در تلاشند و یا به دلایل مشكلات مالی پروژه های خود را در این زمینه متوقف كرده اند. برنامه كتابخانه دیجیتال گوگل در حال تزریق حس رقابت زیادی در فضای كتابهای دیجیتالی است به همین دلیل وجود سرسختی و حس جنگجویانه در رقبای گوگل برای جلوگیری از شكل گیری از رقابتی بزرگتر كاملا قابل درك است.